تامین مالی۳۱۰ میلیارد دلاری در ایران از سال ۸۶ تا ۸۹/سهم بانک‌ها ۴۶،۲۲ درصد

شنبه ، 8 بهمن 1390 ، 03:54

خبرگزاری فارس: تامین مالی۳۱۰ میلیارد دلاری در ایران از سال ۸۶ تا ۸۹/سهم بانک‌ها ۴۶،۲۲ درصد

بر اساس برنامه پنجم به عنوان سند بالادستی توسعه کشور، تحقق رشد اقتصادی 8 درصدی به عنوان هدف اقتصادی برای کشور تعریف و تعیین شده است. سهم عوامل مختلف تولید در تحقق این میزان رشد به این شرح است:

	رشد بهره‌وری محقق	رشد بهره‌وری محقق
	2.4 درصد	1.6 درصد
نیاز مالی سالانه	240 میلیارد دلار	300 میلیارد دلار
نیاز مالی طی برنامه	1200 میلیارد دلار	150 میلیارد دلار

این میزان نیاز در حالی مورد احتیاج است که بنا بر گزارش های موجود، منابع مالی تأمین شده در حال حاضر در اقتصاد کشورمان به طور متوسط حدود 112 میلیارد دلار است که فاصله معناداری با ارقام مورد نیاز دارد و به همین منظور، تنوع بخشی و تصحیح منابع و روش های تأمین منابع مالی یکی از ضرورتهای تحول نظام بانکی ارزیابی می شود.

*تأمین منابع مالی تحقق یافته

آمارهای منابع رسمی نشان می دهد که طی سال های 1386 تا 1389 مجموعا 310 میلیارد دلار منابع مالی در ایران تأمین شده است.
این منابع در سال 1386 حدود 6/68 میلیارد دلار، در سال 87 حدود 7/57 میلیارد دلار، در سال 88 حدود 6/71 میلیارد دلار و در سال 89 حدود 1/112 میلیارد دلار بوده است.

*سهم بودجه عمرانی از تأمین منابع مالی

بررسی های انجام گرفته نشان می دهد که طی سال های 1386 تا 1389 سهم بودجه عمرانی کشور در تأمین مالی پروژه‌ها به ترتیب 14 میلیارد دلار در سال 86، حدود 22 میلیارد دلار در سال 87، حدود 20 میلیارد دلار در سال 88 و حدود 32 میلیارد دلار در سال 89 بوده است.
افزایش چشمگیر و معنادار سهم بودجه دولت در تأمین منابع مالی پروژه ها در حالی طی سال های اخیر اتفاق افتاده که در همین مدت قانون اصل 44 در اقتصاد ایران عملیاتی شده است و قاعدتا باید همراستا با کوچک سازی حجم دولت، از سهم و نقش بودجه های دولتی در تأمین منابع مالی پروژه های کاسته می شد، اتفاقی که شاهد وقوع روال معکوس آن هستیم.
بررسی های بیشتر نشان از این دارد که طی سال های مورد بررسی به استثنای سال 87 تقریبا در تمام مدت، سهم تسهیلات بانکی یا همان بازار پول در تأمین مالی پروژها از افزایش برخوردار بوده است؛ در سال 86 حدود 44 میلیارد دلار تسهیلات بانکی صرف تأمین منابع مالی، در سال 87 حدود 20 میلیارد دلار تسهیلات بانکی صرف تأمین منابع مالی، در سال 88 حدود 29 میلیارد دلار تسهیلات بانکی صرف تأمین منابع مالی و در سال 89 هم حدود 51 میلیارد دلار تسهیلات بانکی صرف تأمین منابع مالی پروژه ها شده است.
بررسی این آمارها نشان می دهد که با وجود افزایش قابل ملاحظه تسهیلات بانکی که صرف تأمین منابع مالی شده، سهم این تسهیلات از از کل تأمین مالی انجام شده رو به کاهش بوده است. به عبارت دیگر سهم سایر بخش ها از منابع مالی تجهیز شده رو به افزایش بوده است.
در سال 1386 سهم تسهیلات بانکی از کل منابع مالی تأمین شده حدود 27 درصد، در سال 1387 این سهم حدود 11 درصد، در سال 1388 حدود 14 درصد و در سال 1389 حدود 5/19 درصد بوده است.
در این دوره مانده بدهی بخش غیر دولتی به ترتیب در سال 86 حدود 161 میلیارد دلار، در سال 87 حدود 181 میلیارد دلار، در سال 88 حدود 210 میلیارد دلار و در سال 89 حدود 261 میلیارد دلار گزارش شده است.

میلیارد دلار

سال	تأمین مالی	مانده بدهی بخش غیر دولتی	نسبت / درصد
1386	43.6	161.16	26.98
1387	19.7	181.3	10.86
1388	29.1	210.4	10.83
1389	51	261.4	19.51

*سهم بازار سرمایه از تأمین مالی

بازار سرمایه در کشور ما از طریق مختلفی می تواند نقش تأمین منابع مالی را ایفا کند؛ افزایش سرمایه شرکت های بورسی و غیربورسی، پذیره نویسی سهامی عام در شرف تأسیس، انتشار اوراق مشارکت، صکوک اجاره، گواهی سپرده، سلف و نسیه، عرضه اولیه سهام شرکت های بورسی و غیر بورسی و بازار فرابورس مهمترین روش های تأمین منابع مالی از طریق بازار سرمایه در کشور ما است.
همانگونه که در جدول ذیل آمده است: میزان تأمین منابع مالی از 9/8 میلیارد لار در سال 86 به 3/26 میلیارد دلار افزایش یافته است. همچنین بررسی ها نشان می دهد که افزایش سرمایه و عرضه اولیه، بیشترین سهم را در تأمین منابع مالی از طریق بازار سرمایه داشته اند؛ میزان افزایش سرمایه از 8/1 میلیارد دلار در سال 86 به 8/9 میلیارد دلار در سال 89 افزایش یافته است. همچنین میزان عرضه اولیه هم از 8/2 میلیارد دلار در سال 86 به 9/4 میلیارد دلار رسیده و در سال 88 رقم 8/10 میلیارد دلار را هم تجربه کرده است.
آمارهای موجود در عین حال گویای این واقعیت است که ابزارهایی مانند صکوک و فرابورس با وجود مزایایی که دارند از کمترین سهم در تأمین منابع مالی برخوردار هستند که باید در راه استفاده بیشتر از آنان تلاش کرد.

میلیارد دلار

سال	افزایش سرمایه	سهامی عام در شرف تأسیس	اوراق مشارکت	صکوک اجاره	گواهی سپرده	سلف و نسیه	عرضه اولیه	فرا بورس	جمع
86	1.8	0.3	-	-	-	3.9	2.8	-	8.9
87	3.5	0.1	-	-	-	4.5	6	-	14.1
88	1.6	1.1	0.7	-	0.1	5.2	10.8	-	19.6
89	9.8	0.7	1.4	0.02	0.1	7.4	4.9	1.8	26.3

*۹ میلیارد دلار سرمایه گذاری خارجی

یکی دیگر از روش های تامین منابع مالی، استفاده از سرمایه گذاری خارجی است. آمارها نشان می دهد که این روش در سال های 86 تا 89 به ترتیب 67/1 میلیارد دلار، 61/1 میلیارد دلار، 02/3 میلیارد دلار و 76/2 میلیارد دلار منابع مالی برای اقتصاد ایران تجهیز کرده است.

*سهم بخش های مختلف از منابع مالی تأمین شده

از جمعبندی آمارهای ارائه شد به وضوح می توان نتیجه گرفت که سهم تسهیلات بانکی در تأمین منابع مالی از سایر روش ها به میزان قابل توجهی بیشتر است. در سال های اخیر اما بازار سرمایه توانسته تا حدود زیادی خود را به بازار پول نزدیک کند.

	۱۳۸۶	۱۳۸۷	۱۳۸۸	۱۳۸۹
سرمایه‌گذاری خارجی	۱،۶۷	۱،۶۱	۳،۰۲	۲،۷۶
بودجه عمرانی	۱۴	۲۲	۲۰	۳۲
تسهیلات	۴۴	۲۰	۲۹	۵۱
بازار سرمایه	۸،۹	۱۴،۱	۱۹،۶	۲۶،۳
ظرفیت کشور	۶۸،۶	۵۷،۷	۷۱،۶	۱۱۲،۱

ر این اساس می توان سهم هر یک از روش های تأمین منابع مالی را درمنابع تجهیز شده طی سال های 86 تا 89 محاسبه کرد:

میلیارد دلار

	1386	1387	1388	1389	متوسط
سرمایه‌گذاری خارجی	2.4	2.8	4.2	2.5	2.97
بودجه عمرانی	20.4	38.1	27.9	28.6	28.75
تسهیلات بانکی	64.2	34.7	40.5	45.5	46.22
بازار سرمایه	13	24.4	27.4	23.5	19.75